Δυσπρόσιο
66
Dy
Ομάδα
χωρις στοιχεια
Περίοδος
6
Τομέας
f
Πρωτονίων
ηλεκτρονικά
Νετρονίων
66
66
97
Γενικές Ιδιότητες
Ατομικός Αριθμός
66
Ατομικό βάρος
162,5
αριθμός μάζας
163
Κατηγορία
Λανθανίδες
Χρώμα
ασημί
ραδιενεργο
Όχι
Από την ελληνική λέξη dysprositos, που σημαίνει δύσκολο να φτάσεις
Κρυσταλλικό σύστημα
απλο εξάγωνο
Ιστορία
Ο Γάλλος χημικός Paul Émile Lecoq de Boisbaudran, ενώ εργαζόταν με οξείδιο ολμίου, διαχώρισε οξείδιο δυσπροσίου από αυτό στο Παρίσι το 1886.
Η διαδικασία του για την απομόνωση του δυσπροσίου περιελάμβανε τη διάλυση οξειδίου δυσπροσίου σε οξύ και στη συνέχεια προσθήκη αμμωνίας για κατακρήμνιση του υδροξειδίου.
Δεν απομονώθηκε σε καθαρή μορφή μέχρι την ανάπτυξη τεχνικών ανταλλαγής ιόντων στη δεκαετία του 1950.
Η διαδικασία του για την απομόνωση του δυσπροσίου περιελάμβανε τη διάλυση οξειδίου δυσπροσίου σε οξύ και στη συνέχεια προσθήκη αμμωνίας για κατακρήμνιση του υδροξειδίου.
Δεν απομονώθηκε σε καθαρή μορφή μέχρι την ανάπτυξη τεχνικών ανταλλαγής ιόντων στη δεκαετία του 1950.
Ηλεκτρόνια ανά κέλυφος
2, 8, 18, 28, 8, 2
Ηλεκτρονική διαμόρφωση
[Xe] 4f10 6s2
Το φυσικό δυσπρόσιο αποτελείται από 7 ισότοπα
φυσικές ιδιότητες
φαση
Στερεά
Πυκνότητα
8,55 g/cm3
Σημείο τήξης
1680,15 K | 1407 °C | 2564,6 °F
Σημείο βρασμού
2840,15 K | 2567 °C | 4652,6 °F
θερμότητα σύντηξης
11,1 kJ/mol
Θερμότητα εξάτμισης
280 kJ/mol
Ειδική θερμοχωρητικότητα
0,17 J/g·K
Αφθονία στον φλοιό της Γης
0,00062%
Αφθονια στο συμπαν
2×10-7%
μοναδες CAS
7429-91-6
PubChem CID Number
23912
ατομικές ιδιότητες
Ατομική ακτίνα
178 pm
Ομοιοπολική ακτίνα
192 pm
Ηλεκτραρνητικότητα
1,22 (Κλίμακα Pauling)
Δυνατότητα ιοντισμού
5,9389 eV
Ατομικός Αριθμός
19,0 cm3/mol
Θερμική αγωγιμότητα
0,107 W/cm·K
Καταστάσεις οξείδωσης
2, 3
εφαρμογές
Τα κερμέτ οξειδίου δυσπροσίου-νικελίου χρησιμοποιούνται σε ράβδους ελέγχου απορρόφησης νετρονίων σε πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Το δυσπρόσιο χρησιμοποιείται σε εφαρμογές αποθήκευσης δεδομένων όπως compact disc και σκληρούς δίσκους.
Χρησιμοποιείται επίσης σε δοσίμετρα για τη μέτρηση ιοντίζουσας ακτινοβολίας.
Το ιωδιούχο δυσπρόσιο και το βρωμιούχο δυσπρόσιο χρησιμοποιούνται σε λαμπτήρες αλογονιδίου υψηλής έντασης.
Το δυσπρόσιο χρησιμοποιείται σε εφαρμογές αποθήκευσης δεδομένων όπως compact disc και σκληρούς δίσκους.
Χρησιμοποιείται επίσης σε δοσίμετρα για τη μέτρηση ιοντίζουσας ακτινοβολίας.
Το ιωδιούχο δυσπρόσιο και το βρωμιούχο δυσπρόσιο χρησιμοποιούνται σε λαμπτήρες αλογονιδίου υψηλής έντασης.
Το δυσπρόσιο θεωρείται μέτρια τοξικό
Ισότοπα
Σταθερά Ισότοπα
156Dy, 158Dy, 160Dy, 161Dy, 162Dy, 163Dy, 164Dyασταθη Ισότοπα
138Dy, 139Dy, 140Dy, 141Dy, 142Dy, 143Dy, 144Dy, 145Dy, 146Dy, 147Dy, 148Dy, 149Dy, 150Dy, 151Dy, 152Dy, 153Dy, 154Dy, 155Dy, 157Dy, 159Dy, 165Dy, 166Dy, 167Dy, 168Dy, 169Dy, 170Dy, 171Dy, 172Dy, 173Dy